Reddingstechnieken

Terug

Er zijn verscheidene technieken om reddings- en/of hulpacties uit te voeren. Dit kan het helpen van een vermoeide klimmer inhouden, maar ook het optakelen van of het abseilen met een bewusteloze mede klimmer. Hieronder zullen verschillende takels in het kort worden behandeld. Echter is het kennen van de theorie geen garantie dat je ze ook (efficiënt) kunt uitvoeren, alleen door te oefenen krijg je ze echt onder de knie!

Fixeren van een zekerapparaat

Vaak is de eerste stap bij een reddingsactie je zekerapparaat te fixeren zodat je je handen vrij hebt om bijvoorbeeld een takel te bouwen. Vaak bestaat het fixeren van een zekerapparaat uit het leggen van een klemknoop (b.v. slipsteek) en een afbindknoop (b.v. zaksteek); er zijn uiteraard verschillende zekerapparaten, die niet allemaal op dezelfde wijze kunnen worden afgebonden. Het is te veel werk deze hier allemaal te behandelen, daarom behandelen we hier alleen de apparaten die bij de TSAC gebruikt worden. Voor andere zekeringsapparaten is het boek “Handboek touwtechnieken voor de bergsport” van R. Steenmeijer een aanrader.

Fixeren van een halve mastworp

Het fixeren van een halve mastworp kan als volgt worden gedaan:

  1. Zorg dat de halve mastworp is omgeslagen.
  2. Houd één hand om beide einden geklemd, tegen de HMS aan.
  3. Leg nu een slipsteek met een lange lus.
  4. Steek de lus door de HMS-karabiner en leg om beide touwen een zaksteek (met een ruime lus). Pas nu is de HMS geblokkeerd en mag het touw worden losgelaten!!!

Let er bij het leggen van de zaksteek op dat de knoop zo dicht mogelijk op de HMS zit, zodat niet het hele zaakje gaat schuiven en het slachtoffer alsnog en stuk zakt. Tevens is het belangrijk bij het losmaken van de knoop dat het touw goed wordt vastgehouden en er niet te veel touw door de HMS schiet. Waarschuw je naklimmer hiervoor.

Fixeren van een tuberachtige (zekerend over het lichaam)

Bij het afbinden van een tuberachtige wordt er eerst een lus, gemaakt van het zekertouw, van voren naar achteren door de karabiner gehaald (dus naar jezelf toe). Zo houdt het touw door de ATC wrijving. Houd hierbij het zekertouw altijd met minstens één hand goed goed vast! Vervolgens wordt in deze lus een slipsteek gelegd, net als bij het fixeren van de HMS. Boven deze slipsteek wordt vervolgens met dezelfde lus een Sackstich met een ruime lus. Pas nu is de ATC geblokkeerd en mag het touw worden losgelaten!!!

Fixeren van een ATC in Guide-modus

De ATC-Guide kan worden gefixeerd door in het zekertouw een knoop te leggen.

Takeltecknieken

Express flaschenzug

Dit is een methode om een naklimmer door een moeilijk stukje heen te helpen.

Hierbij wordt een korte prusik aangelegd in het touw naar de klimmer. Daar wordt een karabiner ingehangen en daar wordt vervolgens het remtouw van de HMS doorgehaald. De halve mastworp moet wel blijven zitten!!!! Door nu aan dat touweinde te trekken is het mogelijk de klimmer te helpen. De klimmer moet echter wel zelf mee werken.

Let op: Wanneer de klimmer het moeilijke stukje voorbij is moet je zorgen dat het prusik touwtje niet in de HMS gaat lopen!! Of je houdt met je hand het touwtje weg van de HMS, of je haalt het touwtje weer weg, maar zorg dan dat je je klimmer informeert wat je gaat doen.

Seilrollenflaschenzug

Dit is een takel die gebruikt wordt om iemand op te takelen wanneer er nog maar weinig touw over is, en wanner het slachtoffer niet meer mee kan helpen met het omhoog komen. Dit is de meest efficiënte takel om een (niet meewerkend) slachtoffer omhoog te helpen.

  1. Fixeer het zekerapparaat.
  2. Leg een prusik (A) aan op het strakstaande touw, die je zo kort mogelijk maakt. Hang hier een karabiner in en schuif hem zover omlaag dat je er nog net bijkunt.
  3. Leg vervolgens een terugloopprusik (B) halverweg de eerste prusikknoop en het zekerapparaat en knoop het prusikje vast met een zaksteek aan de standplaats.
  4. Maak nu een prusik (C) die als effectieve lengte 2 maal zo lang is als prusik B (B:C = 1:2). Maak deze aan de ene kant aan de standplaats vast en haal de andere kant door de karabiner van korte prusik A. Leg in dit lusje een karabiner en haal hier het zekeruiteinde van het touw door. Let op! Als je deze prusik langer maakt dan loop je het risico dat je terugloopprusik tegen het omlooppunt komt en niet meer blokkeerd. Maak je hem te kort dan moet je onnodig veel slagen maken.
  5. De takel is nu bijna klaar. Alleen moet de fixeerknoop er nog uit en moet het gewicht van het slachtoffer in prusik B komen te hangen, dit kan door het slachtoffer iets te laten zakken. Zorg er wel voor dat je de prusik B hebt getest of hij houdt, en dat de prusik B bij het laten zakken al zo strak mogelijk staat!!

Nu kan de halve mastworp worden verwijderd en kan het touw gewoon door die karbiner lopen. De takel is klaar en er kan getakeld worden. Als je met een ATC-Guide zekert wordt de takel aanzienlijk makkelijker aangezien je die niet hoeft te fixeren en je geen terugloopzekering hoeft te maken.

Afdaalmethodes

Selbstseilrolle
Prusikken

Selbstseilrolle

De selbstseilrolle wordt vooral gebruikt waneer er naar het slachtoffer moet worden afgedaald. Dit kan het geval zijn wanneer het slachtoffer bewusteloos is, of wanneer hij niet meer helpen kan en er nog setjes tussen hem en de voorklimmer hangen, die er eerst uitgehaald moeten worden. Voor deze techniek mag de klimmer echter niet meer dan 1/4 van de lengte van het touw onder de standplaats hangen. Er is twee maal de lengte tot het slachtoffer nodig om bij hem te komen, echter hangt het slachtoffer ook al in één streng. Let dus goed op dat er genoeg touw over is om bij het slachtoffer te komen, anders moet er via het touw waar het slachtoffer aan hangt naar beneden geprusikt worden.

Voor het gebruiken van de selbstseilrolle kan de voorklimmer ingebonden blijven. Hij hangt een schroefkarabiner in de standplaats en haalt hier het touw doorheen. Aan het touw dat uit de karabiner loopt legt hij een korte prusik die vervolgens aan de inbindlus van de gordel wordt bevestigd. (Let op: Controleer of de prusik houdt!!!) Vervolgens wordt de zelfzekering losgemaakt en kan via een abseiltechniek, met de prusik als zekering, worden afgedaald.

Het naar boven gaan kan nu gemakkelijk door in het uiteinde onder de prusik een lust te maken en hier in te gaan staan. De prusik wordt dan ontlast en kan omhoog worden geschoven.

Prusikken

Wanneer er niet genoeg touw beschikbaar is voor een selbstseilrolle moet je gaan prusikken. Leg een korte prusik in het touw en maak deze vervolgens met een karabiner vast aan de inbindlus van de gordel (deze dient als zekering). Leg vervolgens een lange prusik in het touw, onder de korte prusik (dit is de voetlus). Maak de zelfzekeringsprusik zo lang dat je er wanneer je er in hangt nog net bij de prusikknoop kan komen. Door de prusiks nu om en om te belasten en vervolgens omhoog te verschuiven is een opwaartse beweging over het touw mogelijk.

Om te voorkomen dat je voet telkens uit de voetlus springt bij het omhoog gaan is de ankersteek om je voet een handige oplossing.

Stabiliseren van een slachtoffer

Als je naklimmer bewusteloos is geraakt en ondersteboven hangt is het van belang dat je snel naar het slachtoffer afdaalt en hem zo snel mogelijk rechtop hangt. Dit kun je doen door een geïmproviseerde borstgordel te maken, hiervoor neem je een lange slinge die je een keer twist en je naklimmer als een soort jasje aantrekt. Vervolgens neem je de lussen samen met een karabiner en hang je die met een prusikje om het klimtouw.

Terugtrekken uit een route

Soms komt het voor dat je als voorklimmer echt niet meer verder komt en je moet terugkeren. Als dat toevallig op een mooie ronde haak is kun je eenvoudig je touw erdoor steken en abseilen. Maar als je route van Petzl haken voorzien is mag je dat uiteraard niet doen, aangezien je dan bij het doortrekken van het touw je touw beschadigt.

Terugtrekken uit een route
door materiaal op te offeren.

Terugtrekken op een scherpe haak (met achterlaten van materiaal)

De zekeraar blijft zekeren tot de klimmer weer op de grond staat!

  1. Maak een zelfzekering aan de hoogst bereikte haak met een sling of door een extra setje direct aan je inbindlus te klippen. Verwijder het setje wat in de haak hing.
  2. Hang een (oude) karabiner die je bereid bent achter te laten of een karabiner van een setje in de haak en haal het touw hier doorheen. Laat geen maillon rapide achter, die verroesten en maken het inhangen van de haak voor andere klimmers lastig.
  3. Leg een prusikje om het touw wat naar de zekeraar loopt en maak dit vast aan de inbindlus van je gordel. Laat je zekeraar je blokken en maak je zelfzekering los.
  4. Vraag of de zekeraar je wil laten zakken. Neem onderweg naar beneden de overige setjes weer mee. De prusik behoedt je, bij een eventueel uitbreken van de haak waaraan je hangt, voor een val tot op de grond.
Abseilen over een scherpe haak

Terugtrekken op een scherpe haak (zonder achterlaten van materiaal)

Haal een dubbel gevouwen prusikje met 2 zaksteken achter elkaar (of een slinge met een enkele zoals in Figuur 11) door de scherpe haak. Het hoofdtouw kun je dan in het prusikje (of slinge) hangen. Je kunt dan abseilen over strengen B en C. Om je prusikje te redden bij het doortrekken kun je het uiteinde van het hoofdtouw (A) aan het prusikje/slinge knopen. Het is dan wel zaak dat je beneden aan het juiste uiteinde trekt. Trek je namelijk aan touweinde A, dan trek je alsnog je hoofdtouw door de scherpe haak. Gesteld dat C het andere touweinde is, trek je dus aan B om alles weer netjes op de grond te krijgen. Op deze manier kun je echter maximaal 1/3e van de lengte van het touw abseilen (aangezien er 3 strengen naar beneden lopen).

Controleer na afloop altijd wel je prusik / slinge op slijtageplekken!